Noodvoorzieningen
Noodvoorzieningen - bouwkundige vluchtwegen
Oplossing status:
Niet getoetst door Arbeidsinspectie, goedgekeurd door Sociale Partners, geactualiseerd en informatief, augustus 2026.
Beschrijving oplossing:
In geval van nood, zoals brand, explosie etc., is het belangrijk dat iedereen snel en veilig naar buiten kan. Een aantal bouwkundige voorzieningen zijn noodzakelijk. Let op dat deze ook in stand blijven tijdens het gebruik van het gebouw. Het gaat om:
-
vluchtwegen/nooduitgang(en): de vluchtweg is de hele route van de plaats waar medewerkers en bezoekers zijn tot en met de nooduitgang en de route naar de plek waar je in veiligheid bent. Als er in paniek veel personen door deze route gaan moet deze voldoende breed zijn (nieuwbouw: tenminste 0,85 m wettelijk BBL) en er mogen geen obstakels zijn;
-
deuren op de vluchtroute: deze moeten snel (zonder sleutel) en in de vluchtrichting opengaan. Let op: als je de route loopt door delen van het gebouw die door anderen beheerd worden, dan moet die route altijd vrij/open zijn als jullie ruimtes in gebruik zijn. Als je ruimtes afsluit omdat die niet toegankelijk zijn voor publiek, bekijk hoe die in noodsituaties wel een vrije doorgang bieden als dit een vluchtroute is;
-
een tweede uitgang: hoewel het Besluit Bouwwerken Leefomgeving geen tweede uitgang voor in kleine gebouwen voorschrijft, is deze in de huisartsenzorg in de regel wel nodig. Dit omdat er bij een anders bij blokkade van de enige uitgang geen ontsnapping mogelijk is. Daarnaast is deze tweede uitgang ook wenselijk om in bepaalde situaties te kunnen regelen dat patiënten elkaar niet kruisen (aan de ene zijde naar binnen en aan de andere zijde naar buiten (Bouwnormen LHV);
- de vluchtweg moet altijd in één oogopslag duidelijk zijn (wettelijk vereiste): Dit bereik je door de voorgeschreven bordjes te plaatsen die de vluchtrichting aangeven (vierkant, groene achtergrond, met pijl die de vluchtroute aangeeft). De nooduitgang is ook met het voorgeschreven bordje aangegeven. Als de vluchtroute of de nooduitgang bij het uitvallen van de verlichting niet goed te zien is, dan moet er noodverlichting zijn (wettelijk): op de route tenminste 10 lux sterkte op vloerhoogte en de bordjes zelf verlicht (accu/batterij) volgens NEN-normen.
-
vluchtwegaanduiding: de vluchtroutes moeten voorzien zijn van de standaard pictogrammen.
Tips:
-
voor gebouwen waar gebruikelijk meer dan vijftig personen aanwezig zijn, is voor die locatie een Gebruiksmelding Omgevingswet nodig. De brandweer toetst dan de voorzieningen;
-
bij het afgeven van Omgevingsvergunningen wordt op veel van de bouwkundige voorzieningen getoetst, maar niet op alle. Niet alle aanpassingen zijn vergunningsplichtig en dan kan het ook zijn dat hier niet op getoetst is. Let hierop bij het overnemen van een pand;
-
let bij huurpanden en verzamelpanden extra op deze eisen, omdat je er niet automatisch van uit kunt gaan dat de ruimtes die je gaat gebruiken aan deze eisen voldoen. Er kunnen hoge kosten zijn als je aanpassingen moet gaan doen;
-
vluchtdeuren en vluchtwegen mogen niet geblokkeerd zijn. Controleer dit regelmatig! Sommige ruimtes zijn niet voor publiek toegankelijk, maar moeten mogelijk wel als vluchtroute dienen. Neem in je noodplan op hoe je regelt dat deze bij nood wel meteen open gemaakt worden;
-
controleer ook ten minste jaarlijks de werking van noodverlichting;
-
de Bouwadviesgroep van de LHV kan adviseren over de nodige bouwkundige noodvoorzieningen. Zie website LHV.
Bronnen/achtergrondinformatie:
Besluit Bouwwerken Leefomgeving (voorheen Bouwbesluit)
Besluit Bouwwerken Leefomgeving (voorheen Bouwbesluit)
