Hinder door geluid

Geluid – slimme inrichting ruimtes

Oplossing status: N.v.t

niet getoetst door Arbeidsinspectie, goedgekeurd door Sociale Partners, geactualiseerd en informatief, augustus 2026.

Beschrijving oplossing: 
Verstoring van de aandacht treedt op als het achtergrondgeluid meer bedraagt dan het equivalent geluidsniveau van 45 dB(A). Dit niveau doet zich normaal gesproken voor in de situatie dat er op de werkplek niet wordt gesproken. Ter indicatie: bij het spreken met normale stem is sprake van 55 dB(A) en bij het spreken met luide stem is sprake van 65 dB(A). Verstoring treedt eerder op als het geluid onvoorspelbaar is of de interesse trekt vanwege de aard en inhoud van het geluid.

Voornaamste bron zijn gesprekken van collega’s onderling of met patiënten.  Geluiden van buiten of van aanwezige apparatuur kunnen ook verstoring veroorzaken.

Om de verstoring te beperken en om ook te zorgen voor voldoende privacy, is het belangrijk goed te letten op de akoestische eigenschappen van de werkruimtes. Daarnaast kan dit risico ook verminderd worden door gedragsregels.

Drie bouwkundige-/inrichtingsaspecten zijn belangrijk:

  • Geluidsisolatie tussen ruimtes (vloeren en wanden) en geluidsisolatie van de buitengevel om eventuele buitengeluid buiten te houden.
  • Nagalm c.q. geluidsdemping binnen de ruimtes zodat geluid in de ruimte geabsorbeerd wordt en zich niet verspreid naar andere ruimtes.
  • Positionering van werkplekken en publieksruimte, zodat activiteiten i.c. gesprekken elkaar niet verstoren of privacygevoelige informatie hoorbaar is voor anderen.

Geluidsisolatie: Je wilt niet achteraf erachter komen dat werkruimtes gehorig zijn of veel overlast ervaren wordt van geluiden uit de omgeving. In de Arbowetgeving zijn hiervoor geen normen gesteld. In de bouwwetgeving (Besluit Bouwwerken Leefomgeving/BBL) staan wel vereisten.  

Stel eisen bij huur, verbouw of nieuwbouw aan de akoestische kwaliteit van het pand. Je kunt je daarbij beroepen op het BBL, maar dit is niet toereikend. In de Bouwnorm van LHV, zie hieronder, is door de Bouwadviesgroep specifieker uitgewerkt aan welke prestatie-eisen voor geluidsisolatie per ruimte het gebouw zou moeten voldoen. Deze waardes kun je als garantie vragen van de architect/bouwer/verhuurder:

             
Van ruimte Naar ruimte minimaal vereiste geluidsisolatie DnT;A (1)
Medische ruimte Andere ruimte binnen de praktijk met uitzondering van de verkeersruimte ≥ 47 dB
Bijv. artsenkamer naast: andere artsenkamer bijv. universele behandelkamer naast: toiletruimte
Medische ruimte Verkeersruimte ≥ 37 dB
Bijv. artsenkamer naast: gang
Verblijfsruimte uitgezonderd medische ruimten Verblijfsruimte uitgezonderd medische ruimten ≥ 47 dB
Bijv. backoffice naast: wachtruimte
Verblijfsruimte uitgezonderd medische ruimten en wachtruimte Front-office en verkeersruimte ≥ 27 dB
bijv. overlegruimte naast: gang, backoffice naast: frontoffice
Wachtruimte (2) Balie (frontoffice) ≥ 27 dB (2)
Verblijfsruimte in de praktijk Ruimte buiten de praktijk ≥ 52 dB
Bijv. artsenkamer gelegen onder een appartement (woonfunctie)
Ruimte binnen de praktijk uitgezonderd verblijfsruimten Ruimte buiten de praktijk ≥ 47 dB
Bijv. toilet naast: gang van naastgelegen winkel

(1) DnT;A ≈ R’w (ISO 717) - 2 dB. De in de tabel vermelde DnT;A-waarden dienen te worden bepaald conform de NEN 5077 en NEN 1070 met spectrum binnengeluid. Hierbij geldt k = 3.

(2) Bij deze eis hoort een afsluitbare wachtruimte.

  • het achtergrondgeluidniveau door geluiden van buiten mag niet hoger zijn dan is aangegeven in het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (wettelijk vereiste).  De gevel, de wanden, de ramen en eventuele ventilatieopeningen moeten dus voldoende geluidwerend zijn.
  • de isolatie tegen contactgeluid voldoet aan de eisen van het Besluit Bouwwerken Leefomgeving (wettelijk vereiste).
  • nagalmtijd: De gemiddelde nagalmtijd (T) in de octaafbanden 125 tot 2000 Hz in verblijfsruimten, bepaald conform de NEN 5077, mag maximaal 0,5 seconde bedragen.
  • positionering: bij het kiezen van de plek van de diverse gebruiksfuncties van de vertrekken is het zaak goed na te denken over de routing en de verstoring die functies onderling kunnen veroorzaken. 
    • Scheid daarbij zoveel mogelijk ‘drukte’ van ‘rust’. 
    • Zorg dat gesprekken aan de balie of telefoongesprekken niet verstaanbaar zijn in de wachtruimte (naast de ‘privacy-afspraak’ om de naam van patiënt niet te gebruiken tijdens het (telefoon)gesprek als dit voor anderen hoorbaar is).
    • Bij een ‘gesloten’ balie kan het loket als ‘klankkast’ werken, waardoor gesprekken/geluiden in de frontoffice ruimte extra goed hoorbaar zijn voor wachtende of mensen die voor de balie staan. Zorg dus voor voldoende geluidsabsorberend materiaal in de frontoffice ruimte achter de balie en een afscheiding tussen receptie en wachtruimte (maar wel met zicht vanuit frontoffice op de wachtruimte).
    • Sommige apparatuur geeft veel geluid af (en warmte). Zorg dat deze apparatuur niet dicht bij werkplekken geplaatst wordt waar deze overlast veroorzaakt.
    • Verstrek medewerkers met veel telefonisch werk met beeldschermwerk een (draadloze) koptelefoon. Zie hiervoor het onderdeel ‘Ergonomische werkplek’.

Tips: 

  • bij de indeling en inrichting moeten alle aspecten goed gewogen worden. Bekijk dus het hele plaatje;
  • gedragsregels: maak afspraken over het voeren van (telefoon)gesprekken in de buurt van andere personen, zodat je elkaars werk niet verstoort en vertrouwelijke informatie niet hoorbaar is voor derden. Spreek ook af dat je elkaar hierop aanspreekt;
  • het gebruik van halfhoge schermen op werkplekken (waar je wel overheen kunt kijken) kan ook bijdragen aan het voorkomen van verstoring van elkaars werk;
  • nagalm ontstaat als er veel harde materialen worden gebruikt. Door zachtere materialen (tapijt, gordijnen, geluidsabsorberende plafondplaten) te gebruiken ga je dat tegen.

Relevante wet- en regelgeving: 

  • Besluit Bouwwerken Leefomgeving 4.101 t/ 4.117

Bronnen/achtergrondinformatie:  Geluidsoverlast op het werk Arboportaal
Bouwnorm LHV